TFTP یا Trivial File Transfer Protocol یک پروتکل ساده برای انتقال فایل در شبکههای کامپیوتری است. این پروتکل برای انتقال فایلهایی که نیاز به حفظ امنیت و عملکرد بالا ندارند استفاده میشود. معمولاً در مواردی مانند بارگذاری فایلهای بوت یا تنظیمات دستگاههای شبکه مورد استفاده قرار میگیرد.
ویژگیهای کلیدی:
- سادگی: TFTP یک پروتکل بسیار ساده است که از مدل ارتباطی بسیار سادهای نیز استفاده میکند.
- پایداری: با توجه به سادگی خود، TFTP به عنوان یک پروتکل پایدار شناخته میشود و در مواقعی که نیاز به انتقال سریع و آسان فایلهای کوچک داریم، بسیار مفید است.
- انعطافپذیری: این پروتکل در اکثر سیستم عامل ها و تجهیزات شبکه پشتیبانی میشود و برای انتقال فایلهای مختلف مورد استفاده قرار میگیرد.
از جمله مزایا TFTP میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- سادگی و کاربرد آسان
- سرعت بالا برای انتقال فایلهای کوچک
- پشتیبانی از اکثر سیستمهای عامل و تجهیزات شبکه
از جمله معایب TFTP میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- عدم پشتیبانی از امنیت و رمزنگاری
- محدودیتهای در اندازه فایل و قابلیت انتقال
کاربردها: TFTP این پروتکل سبک است و ویژگیهای پیشرفته FTP یا SFTP را ارائه نمیدهد، اما معمولا در مواردی مانند بارگذاری فایلهای بوت، پیکربندی دستگاههای شبکه، بهروزرسانی firmware و انتقال فایلهای کوچک مورد استفاده قرار میگیرد
Firmware یک نرمافزار قابل برنامهریزی است که در دستگاههای الکترونیکی، مانند کامپیوترها، تلفنهای همراه و سایر دستگاههای الکترونیکی تعبیه شده است. این نرمافزار به صورت داخلی برای اجرای عملیات مختلف دستگاه، از جمله اتصال به شبکه، پردازش دادهها، و کنترل سختافزارهای داخلی استفاده میشود.
در این مقاله، نحوه نصب و پیکربندی یکTFTP در توزیعهای اوبونتو و دبیان را بررسی خواهیم کرد.
مرحله ۱: نصب TFTP در اوبونتو
یک ترمینال در سیستم خود باز کرده و دستورات apt زیر را برای بهروزرسانی لیست بستههای نرمافزاری محلی و نصب سرور TFTP اجرا کنید.
sudo apt update
sudo apt install tftpd-hpa
هنگام نصب، اطمینان از انتخاب بسته صحیح بسیار مهم است، زیرا ما نیاز به نسخه پیشرفته TFTP داریم که به عنوان بسته tftp-hpa شناخته میشود. پس از اتمام نصب، خوب است از اینکه سرور TFTP با موفقیت نصب شده و در حال اجراست اطمینان حاصل کنیم:
sudo systemctl status tftpd-hpa
در صورت تمایل، میتوانیم سرور TFTP را برای شروع خودکار در هنگام بوت کانفیگ کنیم.
sudo systemctl enable tftpd-hpa
مهم است که بدانیم پروتکل TFTP فاقد احراز هویت و ویژگی های امنیتی است. در نتیجه، توصیه می شود که سرورر ریموت اقدامات کنترل دسترسی یا فایروال را پیاده سازی کند. این محدودیت های دسترسی مختص سرور هستند و باید بر اساس نیازهای فردی پیکربندی شوند.
مرحله ۲: پیکربندی سرور TFTP در اوبونتو
بعد از اتمام نصب، شما باید فایل پیکربندی اصلی سرور TFTP که در مسیر /etc/default/tftpd-hpa قرار دارد را پیکربندی کنید. این فایل را با ویرایشگر متن مورد علاقهتان باز کنید یا از دستور زیر استفاده کنید.
sudo nano /etc/default/tftpd-hpa
در ویرایشگر، مقادیر TFTP_DIRECTORY و TFTP_ADDRESS را تغییر دهید و اطمینان حاصل کنید که مانند موارد زیر باشند.
"TFTP_USERNAME="tftp
"TFTP_DIRECTORY="/var/lib/tftpboot
"TFTP_ADDRESS="0.0.0.0:69
"TFTP_OPTIONS="--secure
فایل پیکربندی پیشفرض شامل تنظیمات زیر است:
TFTP_USERNAME: کاربر استفاده شده توسط TFTP برای اجرا.
TFTP_DIRECTORY: ابتدا به /srv/tftp تنظیم میشود، اما توصیه میشود این مکان را شخصی سازی کنید. در این آموزش، از /var/lib/tftpboot استفاده میکنیم.
TFTP_ADDRESS: ابتدا به ':69' تنظیم میشود، ما آن را به 0.0.0.0:69 تغییر دادهایم. اعداد قبلی نشاندهنده این است که سرور اتصالاتی را از هر کلاینتی در پورت 69 قبول میکند.
TFTP_OPTIONS: اجازه میدهد تا پارامترهای خاصی برای سرور TFTP مشخص شوند. در این مورد، آن را به 'secure' تنظیم کردهایم.
نماد -s (--secure) در اینجا استفاده شده است و نماد های ممکن دیگر شامل -c (--create)، -a (--address)، -u (--user) و غیره میشود. عدم مشخص کردن نماد-c امکان بارگذاری موارد جدید توسط هر کلاینت متصل را به سرور ممنوع میکند.
مرحله ۳: ایجاد دایرکتوری TFTP در اوبونتو
پس از اتمام پیکربندی، یک دایرکتوری مشترک ایجاد کرده و مجوزهای مورد نیاز برای دسترسی کاربران به آن را تنظیم کنید.
sudo mkdir -p /var/lib/tftpboot
sudo chown -R nobody:nogroup /var/lib/tftpboot
sudo chmod -R 777 /var/lib/tftpboot
این دستورات مالکیت را به کاربر و گروه پیشفرض سرور TFTP (nobody:nogroup) تنظیم میکند و دسترسی کامل به خواندن و نوشتن را مجاز میکند.
پس از انجام این تغییرات، سرور TFTP را دوباره راهاندازی کنید تا پیکربندی اعمال شود.
sudo systemctl restart tftpd-hpa
مرحله ۴: آزمایش سرور TFTP
برای آزمایش سرور TFTP، میتوانید یک کلاینت TFTP رایج به نام tftp-hpa را بر روی کامپیوتر محلی خود نصب کنید.
sudo apt install tftp-hpa
سپس، از دستور tftp برای اتصال به سرور استفاده کنید.
<tftp <IP Adress
اگر اتصال tftp موفق باشد، یک اعلان tftp را خواهیم دید، جایی که میتوانید وضعیت اتصال را بررسی کنید.
tftp> status
برای دانلود یک فایل از سرور tftp، از دستور get استفاده کنید.
<tftp> get <file name
برای آپلود یک فایل به سرور tftp، از دستور put استفاده کنید.
<tftp> put <file name
راهاندازی یک سرور TFTP در اوبونتو یک فرآیند ساده است. با پیروی از این مراحل، میتوانید به سرعت یک سرور TFTP را برای انتقال فایل درون شبکه خود آماده کنید. به یاد داشته باشید که جنبههای امنیتی را در نظر بگیرید، بهویژه اگر سرور TFTP از شبکههای ناامن دسترسی داشته باشد، زیرا TFTP خود امکانات رمزگذاری یا احراز هویت را فراهم نمیکند.
در این آموزش، به شما نحوه نصب و پیکربندی سرور TFTP در اوبونتو و دبیان را توضیح دادیم. امیدواریم این مقاله آموزشی برای شما مفید بوده باشد، برای دیدن باقی آموزش ها میتوانید وارد منوی پشتیبانی بخش آموزش ها شوید، در صورتی که درباره این آموزش به مشکل یا سوالی برخورد کردید، میتوانید آن را در بخش دیدگاه بیان کنید.
